Wednesday, February 10, 2016

Visit to Sindh Institute of Ophthalmology and Visual Sciences

On the last day on my recent visit to Sindh, I decided to visit, what was known as "Eye Hospital, Hyderabad" when I used to study in Liaquat Medical college and was posted for our ophthalmology studies. But now, that eye hospital is no more an eye hospital, it has evolved into a teaching and research Institute. The slow evolution took a giant leap when Prof Dr Khalid Talpur took over the reigns of the hospital. He changed the previous 'eye hospital' into a highly specialized "Sindh Institute of Ophthalmology and Visual Sciences (SIOVS). At SIOVS, they now produce not just specialists eye doctors but also ophthalmologists fully trained in subspecialties - one such subspecialty section I visited was 'Pediatric Ophthalmology'.

Kudos to Prof Dr Khalid Talpur, who is one of the very few FRCS ophthalmologist in Sindh, except Karachi. After doing his FRCS, he could have easily stayed over in UK or migrated to other greener pastures, but he decided to come back to Hyderabad, Sindh, and serve his people. His dedication has now borne fruits in shape of SIOVS!

Most of the public sector hospitals are not really clean and standard of healthcare delivery has sharply gone down in rural Sindh like a nosedive in the recent years. The SIOVS is an exception and a success story! It is kept spotlessly clean, hygienic and follows all SOPs and protocols very rigidly. I had to follow these when I went to the operating rooms for having a look. Wards, corridors were spotlessly clean and nice landscaping could be seen in small garden within the premises of the institute. All because of the dedication of one man - Prof Dr Khalid Talpur. He is the third medical doctor I have come across in the recent times who have dedicated their lives to serve the people of Sindh. First of these is of course, Dr Adeebul Hassan Rizvi, who runs public sector Sindh Institute of Urology and Transplantation in Karachi (SIUT) - one of the best in Asia. The second medical doctor, I came across in recent times, is Dr Rahim Bux Bhatti, who lifted a unknown public sector Taluka Hospital of Gambat to the level of the Gambat Institute of Medical Sciences (GIMS) and is now planning to carry out much needed liver transplantations; and the third doctor is none other than Prof Khalid Talpur, who has completely revolutionized the ordinary eye hospital to a teaching, training and research institute! It is not just clean and hygienic public sector health care teaching and delivery institution, but also equipped with the state of the art ophthalmologic equipments with trained operators and lab technicians. Literally hundreds of adult and pediatric surgeries are done here everyday! And all free of cost!

SIOVS is the first and the only autonomous public sector eye institute in Pakistan with the state of the art diagnostic facilities and OT Complex. SIOVS hospital has three Wards namely, 1 2 and 3; an OPD (Out Patient Department) having Glaucoma, Retina and Pediatric Ophthalmology clinics, Operation Theaters Complex; a Scientific Ophthalmic Research Laboratory, Low vision aid clinic and a clinical pathology laboratory. The Scientific Ophthalmic Research & Diagnosis Laboratory is the state of the art Research & Diagnostic Laboratory considered to be one of the best research laboratory in the field Ophthalmology in Pakistan equipped with the latest diagnostic and therapeutic equipment integrated with latest software tools. The Scientific Ophthalmic Research Laboratory is currently provides services in the fields of Fundus Fluorescein Angiography (FFA), Digital Slit Photography, A, B Scan and UBM Scan, ophthalmologic Topography, Keratometry, Perimetry, Pachymetry, Argon Laser, Yag Laser, Autorefractometry, Airpuf Tonometery, Synopthophore for squint assessment, Low Vision Aid as well as Pathological Investigations.

Funding of the institute comes from both government and private sector. Among private sector, notable contribution has come from Australian NGO, which funds the pediatric ophthalmology section. But these funds are not enough. More funds are needed from NGOs, philanthropists, and other agencies to make this institute serve better. When there is transparency and dedication by the doctors running the institute, we shouldn't stop giving out some contributions. In this particular case, like SIUT and GIMS, we have no excuses. SIOVS needs funds and if we have some extra money, we must contribute SIOVS for the welfare of the patients of Sindh.


On the last day on my recent visit to Sindh, I decided to visit, what was known as "Eye Hospital, Hyderabad" when I used...
Posted by Mir Atta Muhammad Talpur on Sunday, 7 February 2016

Monday, December 15, 2014

سماجي انتشار ۽ اسانجي اخلاقيات

معاشرا هميشه ارتقا ۾ رهيا آهن ۽ سنڌ جو معاشرو به ايئين ئي آهي ۽ ٻين معشرن وانگر لاهين چاڙهين ما گزرندو رهيو آهي ۽ اهيو سلسلو جاري رهندو۔ اسان هـن دور ۾ رهون ٿا ۽ ان ڪري پنهنجي توجه هـن دور تي ۽ ايندڙ وقـت تي مرڪوز ڪيون ٿا. سنڌ جو ٻين ملڪن سان ڀيٽ ڪري ان ڳالھ جو چنڱي نموني اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته سنڌ جي سماج ۾ ڪيترو اِنتشار آهي. اِن لکڻ جو مقصد اِهيو بلڪل ناهي ته سنڌ ۾ سماج سڌارڪ بلڪل ناپيد ٿي ويا آهن. اهي بلڪل آهن، پر سماج.، اٽي ۾ لوڻ جيترن سماج سڌارڪن سان ناهي سڌرندو. اهي اڳواڻي ته ڪري سگهن ٿا پراصل سماجي سڌارو فقط ان وقت ئي اچي سگهي ٿو جڏهن معاشري جا ٻه مُک ڪردار، مائيٽ ۽ استاد، ٽين ڪردار، يعني، اولاد ـ شاگرد سان پنهنجون زميداريون پوري سچائي، ايمانداري سان ادا ڪن. جنهن به معاشري ۾ اهي ٻه ڪردار، يعني مائيٽ ۽ استاد، نئين ٽهي سان سچا نه ٿيندا ۽ پنهنجي زميداري محسوس نه ڪندا، ان معاشري ۾ انتشارجاري رهندو ۽ وڌندو رهندو.
مشاهدي مان خبر پوي ٿي ته سنڌ کان ٻاهر، ڪنهن به ملڪ ۾، ڪوبه سرڪاري ملازم چاهي هو استاد هجي، يا ڪنهن ٻي زميداري وارو سرڪاري ملازم، پنهنجي ڊيوٽي کان غير حاضر نٿو رهي سگهي. هو اهڙي غير اخلاقي حرڪت ڪري ئي نٿو سگهي۔  اسڪول جا استاد نه فقط باقائيدگي سان اسڪول وڃي شاگردن کي پڙهائن ٿا، پر پوري زميداري سان نئين ٽهي جي تعليم ۽ تربيت جي ڀرپور ڪوشش ڪن ٿا. سنڌ ۾ استادن کي اسڪول وڃڻ لاءِ ته حڪومت يا سوشل ميڊيا جو پريشر، مجبور ڪري سگهي ٿو، پر انهن ۾ اهو احساسِ زميداري ڪير پيدا ڪندوجنهن سان هو نئين ٽهي جي تعليم ۽ تربيت ۾ پوري ايمانداري سان دلچسپي وٺي پنهنجو ڪردار ادا ڪن؟ اهيو تڏهن ئي ممڪن آهي جڏهن اهي استاد ۽ مائيٽ، ٻئي ڪردار، انهي معاشري ۾ پلجي وڏا ٿيا هجن جنهن معاشري جو ماحول اخلاق، قانون جي حُڪمراني، احساسِ زميداري ۽ ايمانداري وارو رهيو هجي. بدقِسمتي سان سنڌ جي معاشري ۾ اهي سڀ قدرون، گزريل اڌ صدي کن کان بتدريج گهٽجنديون رهيون آهن ۽ هاڻي اٽي ۾ لوڻ جيتريون وڃي رهيون آهن. اهڙي معاشري ۾ پلجي وڏو ٿيل استاد يا مائيٽ، پنهنجي اولاد يا شاگرد کي جيڪا تعليم ۽ تربيت ڏئي سگهي ٿو، اهائي هو اڄڪلهه ڏي پيو. ۽ اهڙي ئي معاشري ۾ جنم وٺي پرورش وٺندڙ ماڻهو ئي سرڪاري ملازمتن ۾ حڪومت ۾ ۽ هر ميدان ۾ نظر ايندا ـ نه اخلاق، نه احساسِ زميداري، نه ايمانداري. ۽ اهيو سلسلو انهي طرح سان جاري رهندو، جيستائن، وڏي پيماني تي ڪوشش وٺي هر ماڻهو ۾ اخلاقيات، احساس زميداري، ۽ ايمانداري جي عادت وڌي وڃي. اليڪٽرونڪ ۽ پرنٽ ميڊيا ماڻهن ۾ اخلاقيات، احساس زميداري، ۽ ايمانداري جي عادت وجهڻ ۾ ڪافي وڏو ڪردار ادا ڪري پئي سگِهي، ۽ اڃان به ڪري سگهي ٿي، پرميڊيا ۽ ميڊيا وارا پڻ اهڙيئي معاشري جو حصو آهن، جنهن ۾ انهن بنيادي ڳالهين، جن ۾ اخلاقيات، احساس زميداري، ۽ ايمانداري جي تربيت شامل آهن،  کي نظر انداز ڪري سنسنيخيزي، خام مبالغي ۽ پيلي صحافت کي وڌيڪ ترجيح ڏني ويندي آهي. نئين اڀرندڙ سوشل ميڊيا ۾ هاڻي ڪُجھ آسرو آهي، پر اهيو وقت ئي ٻڌائيندو ته سوشل ميڊيا جو بي لگام گهوڙومعاشري جي اِصلاح ۾ ڪهڙو ڪردار ادا ڪندو.
جيئن ته انساني زهن ۾ نئون علم پرائڻ ۽ نون حالتن کي اپنائڻ جي صلاحيت هميشه موجود رهي ٿي، ان ڪري، ميڊيا، يا سوشل ميڊيا زريعي، سنڌ جي ماڻهن کي ٻين اهڙن معاشرن جي اخلاقي قدرن بابت آگاهي ۽ مِثالون ڏيڻ سان، ٿي سگهي ٿو ته حالتن ۾ ڪجھ بهتري آڻي سگهجي، جن معاشرن ۾ اخلاقيات، احساس زميداري، ۽ ايمانداري کي تمام گهڻي اهميت ڏني وڃي ٿي. ملاڪه جي شهرکي، جتي آئون رهان ٿو، ”ميلٽنگ پاٽ آف ڪلچرز“ چيو وڃي ٿو، يعني اهو شهر جتي ڪيئي ثقافتون پگهري اچي گڏ ٿيون هجن! هتي ملائيشيا جا ملئي به رهن، چيني به رهن، تامل به رهن، چينين ۽ انڊونيشي ملئ جو گڏيل نسل بابا نيونيا به رهن، هندو ۽ انڊونيشي ملئي جو گڏيل نسل، ڇيتي، به رهن، يورپين ۽ يوريشين به رهن، ته هتي جا اصلوڪا رهاڪو، اورنگ اصلي به رهن. مطلب ته هتي رهي، ڪيئي ثقافتن جي مشاهدي جو موقعو مليو آهي ۽ انهن سڀن ثقافتن ۾ اخلاقيات، احساس زميداري، ۽ ايمانداري تمام گهڻي هد تائين موجود آهي. ٺڳ ۽ ڌوکيباز دنيا ۾ هر جڳھ تي آهن، ۽ هتي به آهن، پرانهن جو تناسب، گهٽ آهي. سرڪاري ملازم آفيسن ۾ وقت تي صبح جو ساڍي ستين بجي پهچيو وڃن ۽ هڪ ڪلاڪ جي لنچ بريڪ کان سواءِ شام جو پنج بجي تائين آفيسن ۾ هجن ٿا. هاڻ ته سڀ سرڪاري آفيسون آئسو سرٽيفائيڊ ٿي ويون آهن. اُستاد به اسڪولن ۾ محنت سان شاگردن جي تعليم ۽ تربيت ڪن ٿا. پر انهئي سان گڏ مائٽن ۾ ان ڳاله جو احساس آهي ته هو اولاد جي تعليم ۽ تربيت جو خيال رکن.
ملائيشيا جي چينين ۾ اڄ تائين سٺي ٻار هجڻ جا معيار مقرر ٿيل آهن. هر گهر ۽ اسڪول ۾ مائيٽ ۽ استاد جي اهيا ڪوشش هوندي آهي ته ٻارن کي نه فقط انهن معيارن کان واقف ڪجي پر ان تي ايترو عمل ڪرائيجي جو اهي اخلاقي معيار  هنن جي عادت بڻجي وڃن. اهيا سخت تربيب ٻار جي ڄمڻ جي ڪجھ مهينن ۾ ئي شروع ٿيو وڃي. چيني ثقافت تي، چاهي اهي ملائيشيا جا چيني هجن، يا سنگاپور، تائيوان، وغيره جا، عظيم چيني استاد ۽ فلاسفر، ڪونفوشيس، جو تمام گهرو اثر آهي. هن جو چوڻ ڪندي، اڄ به هر چيني ٻار کي اخلاقيات جا اصول ۽ اعلٰي اخلاقي فضيلتون ۽ تنظيم جا سبق سڀ کان پهرين سيکاريا ويندا آهن. باقي هر قسم جي تعليم ان کان پوءِ شروع ٿيندي آهي. هزارن سالن کا وٺي اڄ تائن، چيني معاشري ۾ ان ٻار ۽ انسان جي ڪا به اهميت نه هوندي آهي، جنهن سخت اخلاقي ۽ تنظيمي اصولن کي پنهنجي زندگي جو حصو ۽ عادت نه بنايو هجي!


هر چيني گهر ۾ هزارن سالن کان ٻارن ۾ ان ڳالھ جي عادت وڌي ويندي آهي ته گهر ۾ مائيٽ جو ادب، احترام ۽ ان سان پيار ڪن، ۽ گهر کان ٻاهر، مائٽن جي عمر جي هر ماڻهو سان اوترو ئي ادب، احترام ۽ پيار ڪن جيترو هو پنهنجي اصل ماءُ پيءُ جو ادب، احترام ۽ انهن سان پيار ڪن ٿا، ڄڻ ته هو وڏي عمر جا ڌاريان به  ادب، احترام جي معاملي ۾ بِلڪُل اصل ماءُ ۽ پيءُ وانگر هجن.


ماءُ ۽ پيءُ جي ادب سيکارڻ ۽ ان جي ٻار ۾ عادت وجھڻ کان پوءِ جيڪو اخلاقي اصول ٻار کي سيکاريو ويندو آهي، سو آهي ته هو پاڻ کي ڪهڙي طرح اهڙو شخص بڻائي جنهن تي ٻيا سڀ مڪمل اعتماد ڪري سگهن. ڪهڙن ماڻهن کان پري رهجي، ڪهڙِن ڳالهين کان بچجي، ۽ ڪهڙن عملن کا بچڻ گهرجي. اهڙي تربيت تمام گهڻي توجه سان ڪئي ويندي آهي. ٻار کي تمام سخت تاقيد ڪئي ويندي آهي ته هو ڪڏهن به پنهنجي قول ۽ فعل سان ڪنهن ٻي شخص کي ڪا تڪليف نه پهچائي. هر انسان سان پيارڪرڻ ۽ سڄي انسانيت سان محبت جو درس به ڏنو ويندو آهي. فضيلت ۽ همدردي رکندڙ ماڻهن سان ويجهو رهڻ ۽ انهن مان پِرائڻ جي سخت هدايت ڪئي ويندي آهي. قديم چين جي سادُهن ۽ سنتن جي عزت ڪرڻ جي به سخت تاقيد ڪئي ويندي آهي. ۽ اهيو سمجهايو ويندو آهي ته اُنهن جي عزت ۽ احترام تڏهن ئي ممڪن آهي جڏهن اُنهن جي اخلاقيات بابت ٻڌايل مٿي ذڪر ڪيل ڳالهين تي فرض يا ڊيوٽي جي حد تائين عمل ڪجي ۽ انهن اخلاقي اصولن کي پنهنجي عادتن جو حصو بڻائي ڇڏجي. قديم زماني کان وٺي اڄ تائين، مائٽ جڏهن مطمئن ٿيندا آهن ته انهن جو ٻار اخلاقي اصولن کي فرض جي حد تائين اپنائي پنهنجي عادتن ۾ شامل ڪري چُڪو آهي ته پوءِ ئي هن کي وڌيڪ تعليم لاءِ اهل سمجهيو ويندو آهي. قديم زماني ۾ ته اخلاقي تعليم جي مڪمل ٿيڻ کان اڳ ۾ ڪا ٻي تعليم شروع ئي نه ڪئي ويندي هئي، پر هاڻ جديد دور ۾ اسڪولي تعليم اخلاقي تربيت گڏوگڏ جاري رهندي آهي. ڪوشش اهيا ئي هوندي آهي ته اسڪول جي پرائيمري ليول دوران اخلاقي تربيت مڪمل ڪئي وڃي ۽ اخلاقي اصول ٻار جي عادتن جو حصو بڻائي ڇڏجي. اڄ به چيني گهر ۾ اهيو تاثر عام آهي ته  ماءُ ۽ پيءُ، ٻه ڄڻا گڏجي هڪ يا ٻن ٻارن کي جيڪڏهن اخلاقيات جي تربيت نه سگهيا ته پوءِ استاد هڪ ڪلاس روم ۾ 30 کان 40 ٻارن کي اها تربيت ڪيئن ڏئي سگهندو؟ ان ڪري ٻار جي اخلاقيات جي جيڪا تربيت گهر ۾ ٿي سگهي ٿي، اها اسڪول ۾ ممڪن ناهي. چوڻ جو مقصد آهي ته ٻارن جي تعليم ۽ تربيت ۾ گهر ۽ اسڪول، ٻِنهن جو هڪ جيترو ڪردار آهي. بلڪه ائين کڻي چئيجي ته گهر وڌيڪ اهم آهي، ته بيجاءَ نه ٿيندو. سنڌ جي موجوده معاشري جو الميو اهيو آهي ته گهڻو ڪري، مائٽن سندن ٻارن جي تعليم ۽تربيت جي مڪمل زميداري پاڻ تان لاهي اسڪول جي حوالي ڪري ڇڏي آهي ۽ اسڪول ۾ استاد دلچسپي سان تعليم ۽ تربيت ڏيڻ ته ٺهيو، اچن ئي ڪون ٿا. خُد استادن جو اهيو عمل ئي غيراخلاقي ۽ غير مُهزب آهي. سو ان مان بخوبي اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته جيڪو استاد خُد اخلاق ۽ تهذيب کان ناواقف هجي، اهو ٻارن کي ڪهڙي تربيت ڏئي سگهندو؟ ڀلي کڻي اهڙن استادن کي اسڪول وڃڻ تي مجبور ڪيو به وڃي، اهي ٻارن کي نه ته ڪا تعليم ڏئي سگهندا، نه ئي وري ڪا اخلاقي تربيت ڪري سگهندا.
ڏکڻ ايشيا جي چيني گهرن ۾ ٻارن جي تربيت هڪ تمام وڏو موضوع آهي۔ ڪنهن ٻي وقت ان جو تفصيلي جائزو وٺبو۔ هتي ان جي مختصر ذڪر جو مقصد پنهنجن مشاهدن کي بيان ڪرڻو هو تي جيئن سنڌ جي معاشري ۾ جيڪو انتشار وڌندو ٿو وڃي، ان کي منهن ڏيڻ لاء ٻين معاشرن جي چڱين ڳالهين مان ڪا مدد وٺي سگهجي ۽ سنڌ جي معاشري جي ڪرندڙ اخلاقي معيار کي بهتر ڪرڻ جي ڪوشش ڪري سگهجي۔ اهيو معاملو نه ته هڪ ڏينهن ۾ بِگڙيو آهي ۽ نه ئي هڪ ڏينهن ۾ ٺيڪ ٿيڻ وارو آهي۔ اهيو سفر تمام ڊگهو ۽ ڏکيو آهي، پر ان سفر جي شروعات جي پهرين وِک، جيترو جلدي ٿي سگهي، اوترو جلدي کڻجي۔


ڊاڪٽر مير عطا محمد ٽالپور
ملاڪه، ملائيشيا۔


























Monday, December 02, 2013

Business meeting at Sindh Healthcare Sdn Bhd Office

On Sunday, 1st December 2013, some business people from Melaka gathered at my office, Sindh Healthcare Sdn Bhd (SindhHealth.Com), to discuss some business projects. One of the main item on the agenda was participation in a business project for online sale of products through eCommerce portals and promote B2B and B2C business and help one another in our businesses. We shared our ideas and some of the business people decided to go ahead for some of these project.


Some of the business people and Malaysia Macau Entrepreneur Center teamed up for joint projects in Malaysia as well as overseas.

Those who participated included Mr KB Tan (seen in the photo presenting his views), Datuk Mohd Rosli, Tabib Adam Isa, Rena Chong, Prof Dr Aaron Lim, Nicholas Chu, and others. 

The participants suggested me to look into the Middle East market as well as Pakistan component of the project. We all would welcome investors from Middle East and those from Pakistan, UAE, etc. who wish to participate in our projects here in Malaysia, Singapore, Indonesia, Macau, Hong Kong and China.

Thursday, November 28, 2013

State of Basic Education in Sindh

Just read this well-researched article on the state of education in Sindh by Jami Chandio. Its worth reading and acting to save the education and future generations of Sindh.


سنڌ ۾ تعليمي زوال جو سدباب ڪيئن ٿيندو؟
جامي چانڊيو
هونئن ته سنڌ جو هر شعبو بدترين حالت ۾ آهي پر سنڌ ۾ بنيادي تعليم جي مڪمل تباهي ڄڻ ته سڄيءَ سنڌ جي آئيندي کي سواليه نشان بڻائي ڇڏيو آهي. ايڪويهين صديءَ جي هن قابليت، مَهارت ۽ چَٽاڀيٽيءَ جي دور ۾ ڪهڙي قوم ۽ ڪهڙو سماج آهي، جيڪو تعليم ۽ معياري تعليم کانسواءِ اڳتي وڌڻ جو ٺلهو تصور به ڪري سگهي ٿو؟ سنڌ ۾ بنيادي تعليم جي هيءَ تباهي ڪا هِڪَ اَڌُ حڪومت ۾ نه ٿي آهي پر گذريل ڪيترن ڏهاڪن کان مرحليوار ٿي آهي ۽ اڄ حالت اِها آهي ته تعليمي رپورٽ 2012ع جي سالياني سروي مطابق، سنڌ ۾ چوئيتاليهه هزار پرائمري اسڪول ۽ پنج هزار مڊل ۽ سيڪنڊري اسڪول آهن، جن ۾ داخل ٿيل ٻارن (پنجن کان سورنهن سالن جي عمر) جو ڳاڻيٽو لڳ ڀڳ چاليهه لک آهي پر رپورٽ ۾ ڄاڻايو ويو آهي ته سنڌ جي سرڪاري اسڪولن جا ٽي درجا پاس ڪيل ڇاهٽ سيڪڙو ٻار پنهنجي مادري ٻوليءَ ۾ پڙهي به نه ٿا سگهن ۽ اٺهتر سيڪڙو ٻار بنيادي حساب يعني جوڙَ ۽ ڪَٽَ به نه ٿا ڪري سگهن. سرڪاري اسڪولن ۾ پڙهندڙ پنجهتر سيڪڙو ٻارن کي انگريزيءَ جو هڪ جملو به پڙهڻ نه ٿو اچي. اِهي ته ويچارا پنجن کان سورنهن سالن جي عمر جا معصوم ٻار ٿيا، جن کي جيڪڏهن ڪجهه نه ٿو اچي ته ان ۾ سندن ڪو ڏوهه ناهي، جو سندن اسڪولن جي گهڻائيءَ ۾ تعليم آهي ئي ڪانه پر حقيقت ته اِها آهي ته پرائمري، سيڪنڊري ۽ ويندي ڪاليج جي استادن جي اَسي سيڪڙو کان به گهڻائيءَ کي انگريزيءَ جا ٻه صفحا به لکڻ نه ٿا اچن. سنڌ جي موجوده تعليم واري وزير نثار احمد کهڙي کي گهٽ ۾ گهٽ اِها شابس آهي، جو هو اخلاقي جرئت سان هر هنڌ اِهو تسليم ڪري ٿو ته سنڌ ۾ بنيادي تعليم بلڪل تباهه حال آهي. هن جا اِن ڏس ۾ کنيل ڪجهه قدم (خاص طور تي نصاب کي نئين سر تيار ڪرڻ) ٻُڌائين ٿا ته اڳوڻي دور جي ڀيٽ ۾ هو ڪجهه سنجيده آهي، پر سنڌ ۾ تعليمي تباهيءَ ۾ بهتريءَ لاءِ جيڪا وسيع تر ۽ ڊگهي مُدي واري حڪمت عملي گهرجي، اُها نظر نه ٿي اچي.
پاڪستان جي آئين جي آرٽيڪل 25-A تحت پنجن کان سورنهن سالن جي ٻارن لاءِ بنيادي تعليم مفت ۽ لازمي هئڻ گهرجي، جڏهن ته 1973ع جي آئين جي باب ٻئي جي آرٽيڪل 38 ۽ 37-B تحت به مفت ۽ لازمي تعليم جي ضمانت ڏنل آهي. گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي جي آرٽيڪل  26 (1)  ۾ به بنيادي تعليم کي 1948ع ۾ انسان جو بنيادي حق تسليم ڪيو ويو هو. 1989ع جي ٻارن جي حقن جي عالمي چارٽر ۾ پڻ آرٽيڪل 28 ۾ تعليم کي ٻارن جو بنيادي حق مڃيو ويو. اپريل 2000ع ۾ جيڪي ملينيم ترقياتي حدف طئي ڪيا ويا هئا، اُنهن مان ٻيو نمبر حدف اهو ئي آهي ته 2015ع جي آخر تائين دنيا ۾ بنيادي تعليم يا گهٽ ۾ گهٽ خواندگي سئو سيڪڙو هجي پر اهو خواب ساڀيان ٿيندي نه ٿو ڏسجي. سرڪاري شعبي جي تعليم ۽ خاص طور بنيادي تعليم جي ميدان ۾ پاڪستان جو حال ان ڪري به تمام بڇڙو آهي، جو گڏيل قومن جي اداري هڪڙو عالمي معيار مقرر ڪيو هو ته هر ملڪ تعليم جي شعبي ۾ گهٽ ۾ گهٽ قومي آمدنيءَ جو چار سيڪڙو ضرور خرچ ڪري، پر پاڪستان گذريل ڇاهٺ سالن کان سراسري طور قومي آمدنيءَ جو صرف ٻه سيڪڙو تعليم تي خرچ ڪندو رهيو آهي. ان حوالي سان دنيا جا غريب ترين ملڪ به پاڪستان کان بهتر حالت ۾ آهن. ڏکڻ ايشيا ۾ سريلنڪا ۽ بنگلاديش ان جا  خاص مثال آهن، جڏهن ته پاڪستان ۾ 2009ع ۾ جيڪا قومي تعليمي پاليسي جوڙي وئي، ان ۾ اهو طئي ڪيو ويو هو ته پاڪستان ۾ تعليم تي قومي آمدني يعني جي ڊي پيءَ جو سَتَ سيڪڙو خرچ ڪيو ويندو پر هن ملڪ ۾ سواءِ "دفاعي" بجيٽ جي ٻيو ڪنهن به مَدَ ۾ وڌيڪ وسيلا خرچ ڪرڻ جي روايت نهايت ڪمزور رهي آهي، ان ڪري ان تي ڪوبه عمل نه ٿي سگهيو. ان جو سبب اِهو آهي ته تعليم ۽ خاص طور تي غريبن لاءِ معياري ۽ مفت تعليم هن ملڪ ۾ ڪڏهن به سياست ۽ حڪومتن جي اوليت نه رهي آهي. ان جو رڳو هڪڙو مثال ئي ڪافي آهي ته 1951ع ۾ پاڪستان ۾ ٻه ڪروڙ ٻار اسڪول جي تعليم کان محروم هئا ۽ 1998ع جي سروي مطابق اِهو انگ هاڻي گهٽ ۾ گهٽ پنج ڪروڙ  (55 ملين) آهي. پاڪستان ۾ ڏهن سالن جي عمر جا ساڍا پنج ڪروڙ ٻار ايڪويهين صديءَ ۾ به لکي ۽ پڙهي نه ٿا سگهن. ملڪ ۾ پنجن کان سورنهن سالن جي عمر جون 52 سيڪڙو ڇوڪريون اسڪولن ۾ داخل ئي نه آهن ۽ نتيجي ۾ ملڪ جون 67 سيڪڙو  مايون لکي پڙهي سگهڻ جي صلاحيت کان محروم آهن.
 (PSLM سروي 09-2008ع)
پاڪستان ۾ پنجاب ۽ خيبر پختونخوا صوبن جو حال بنيادي تعليم جي سلسلي ۾ وري به ٺيڪ آهي پر سنڌ، بلوچستان، فاٽا ۽ فانا جو حال تمام خراب آهي. الميو ته اهو آهي ته اُها سنڌ، جنهن جي تعليم جو معيار ورهاڱي تائين ۽ ان کانپوءِ به سَٺِ جي ڏهاڪي تائين پاڪستان ۾ سڀني کان مٿي هو، ان جي ڀيٽ هاڻي پاڪستان ۾ بلوچستان، فاٽا ۽ فانا سان ٿي رهي آهي، ان کان وڌيڪ سنڌ سان هاڃو ٻيو ڇا ٿيندو؟
سنڌ ۾ پرائمري ۽ سيڪنڊري اسڪولن جو ڳاڻيٽو 59000 آهي، جن مان چيو وڃي ٿو ته لڳ ڀڳ 18 هزار اسڪول بلڪل بند پيل آهن، يا  اُهي عملي طرح وڏيرن ۽ مقامي با اثر ماڻهن جون اوطاقون يا گودام بڻيل آهن. اخبارن ۾ ته اهي تصويرون به شايع ٿيون ته ڪيترن اسڪولن ۾ گڏهه، گهوڙا ۽ ٻيا جانور ٻڌل هوندا آهن. سنڌ ۾ پرائمري ۽ سيڪنڊري جا لڳ ڀڳ 146000 استاد آهن، پر هڪ سروي مطابق پنجاهه هزار کان مٿي استاد اسڪول اچن ئي نه ٿا ۽ گهر ويٺي رشوت ڏئي پگهارون کڻن ٿا. سنڌ ۾ سرڪاري انگن اکرن مطابق خواندگيءَ جي شرح شهرن ۾ 55 سيڪڙو ۽ ٻهراڙين ۾ 42 سيڪڙو آهي، جڏهن ته سنڌ ۾ پنجن کان سورنهن سالن جي عمر جي ٻارن مان رڳو 39 سيڪڙو ٻار سرڪاري اسڪولن ۾ وڃن ٿا. سنڌ پاڪستان جو واحد صوبو آهي، جتي صوبي جي مجموعي بجيٽ يعني 617 اربن مان ايڪويهه سيڪڙو حصو يعني 134 ارب تعليم تي خرچ ٿين ٿا ۽ ارڙهين آئيني ترميم کانپوءِ هاڻي تعليم مڪمل طور صوبائي معاملو آهي پر جيڪڏهن سنڌ ۾ ان جو حال ڏسجي ته سنڌ جي هڪ ڪروڙ ڏهه لک (11 ملين) ٻارن مان رڳو ٻائيتاليهه لک ٻار اسڪولن ۾ داخل آهن ۽ سرڪاري اسڪولن ۾ ايتري گنجائش ئي ناهي، جو رهيل ستر لک ٻارن کي اسڪولن ۾ داخل ڪري سگهجي، جيڪو آئين جي آرٽيڪل 25-A تحت ٻارن جو بنيادي حق آهي پر ساڳئي وقت اهو سوال به اهم آهي ته ماڻهو پنهنجن ٻارن کي اهڙن اسڪولن ۾ ڇو موڪليندا، جتي تعليم جو تصور ئي ناهي؟ سرڪاري انگن اکرن مطابق سنڌ جي چوويهه هزار سرڪاري پرائمري اسڪولن ۾ بجلي ناهي، ڏهه هزار اسڪولن ۾ چوديواري ناهي، پندرهن هزار اسڪولن ۾ باٿ روم ناهن ۽ ويهه هزار اسڪولن ۾ پيئڻ جو پاڻي ناهي. هڪ سروي مطابق سنڌ ۾ 19 سيڪڙو اسڪول نهايت زبون حالت ۾ آهن، جن جون عمارتون ٻارن لاءِ مستقل خطرو بڻيل آهن ۽ 58 سيڪڙو اسڪول مرمت لائق آهن ۽ جي اُها نه ٿي ته ايندڙ ڪجهه سالن ۾ انهن جي حالت بدتر ٿي ويندي. سوال  آهي ته پوءِ آخر والدين پنهنجن ٻارن ۽ خاص طور تي ڇوڪرين کي اهڙن اسڪولن ۾ ڇو ۽ ڪيئن موڪليندا؟ جڳ مشهور معاشيات جي ماهر ۽ نوبل انعام يافته سماجي سائنسدان ڊاڪٽر امرتيا سين پنهنجي هڪ ٿيسز ۾ چار معيار ڄاڻايا آهن، جن کانسواءِ والدين ۽ خاص طور تي غريب والدين ڪڏهن به پنهنجن ٻارن کي اسڪول ۾ نه موڪليندا ۽ اُهي هي آهن ته، (1) اسڪول ٻارن جي گهرن جي ويجهو هجن، (2) تعليم مفت ۽ معياري هجي، (3) اسڪولن جو ماحول محفوظ هجي (4) تعليم ٻارن جي بهتر مستقبل جي ضمانت هجي. هاڻي جيڪڏهن انهن معيارن مطابق سنڌ جي بنيادي تعليم جي صورتحال ڏسجي ته لڳي ٿو ته سنڌ جي هڪ ڪروڙ ڏهه لک ٻارن کي مفت ۽ معياري تعليم ڏيڻ جي صلاحيت نه ته سرڪار ۾ آهي ۽ نه وري مٿي بيان ڪيل حالتن ۾ والدين پنهنجن ٻارن کي اهڙن اسڪولن ۾ موڪليندا،  پوءِ ڀل ته آئين ۾ ڪهڙيون به ضمانتون ڏنل هجن.
برطانوي حڪومت جي اداري DFID جي هڪ تحقيقي رپورٽ جيڪا ڪيترن تعليمي ماهرن ۽ يونيورسٽين جي مدد سان تيار ڪئي وئي آهي، ان ۾ پاڪستان ۾ تعليم جي صورتحال جو گهڻن رخن کان جائزو ورتو ويو آهي. ان رپورٽ ۾ مرڪز، صوبن ۽ ضلعن جي صورتحال جا به تفصيلي انگ اکر ڏنا ويا آهن، جن ۾ سنڌ جي صورتحال نهايت ڏکوئيندڙ ۽ خطرناڪ حد تائين تباهه حال ڏيکاري وئي آهي. مثال طور ملڪي سطح جي درجه بنديءَ ۽ تعليمي انڊيڪس ۾ سنڌ جو تعليمي اسڪور 51.67، ٻارن جي داخلا جو اسڪور 68.33 سيڪڙو، ڪاميابيءَ جو اسڪور 35.78 سيڪڙو ۽ سروائيول اسڪور 36.40 سيڪڙو آهي، يعني سنڌ ۾ ٻارن جي داخلا کانپوءِ ڊراپ آئوٽ جو تناسب ايترو گهڻو آهي، جو اُهو 68.33 تان ڪِري وڃي 36.40 تائين پهچي ٿو. ڊراپ آئوٽ جا سبب اهي ئي آهن، جيڪي مون مٿي ڄاڻايا آهن. پاڪستان جي ايجوڪيشن انڊيڪس ۾ سنڌ رڳو بلوچستان ۽ فاٽا کان بهتر حالت ۾ آهي، باقي پنجاب ۽ خبير پختونخوا کان تمام پوئتي آهي. ساڳي رپورٽ ۾ ملڪي سطح تي جيڪا ضلعي انڊيڪس پڌري ڪئي وئي آهي، ان مطابق سنڌ جو وڏي ۾ وڏو ترقي يافته شهر يعني ڪراچي به پاڪستان جي 141 مان 56  نمبر تي آهي، جڏهن ته حيدرآباد 73،  خيرپور 77، نوشهرو فيروز 80، لاڙڪاڻو 81، دادو 88، نوابشاهه 90، سکر 98، شڪارپور 101، ٿرپارڪر 102، سانگهڙ 105، عمرڪوٽ 106، گهوٽڪي 110، ڪشمور 112، ڄامشورو 116، ميرپورخاص 117، قمبر- شهداد ڪوٽ 119، جيڪب آباد 120، بدين 122، مٽياري 135، ٽنڊو الهيار 130، ٺٽو 133 ۽ ٽنڊو محمد خان 134 نمبر تي آهن. هن سروي مطابق پاڪستان جي پهرين پنجاهه ضلعن ۾ سنڌ جو ڪوبه ضلعو شامل ناهي، جڏهن ته سنڌ جا پندرهن ضلعا ملڪ جي تعليمي انڊيڪس ۾ ملڪ جي بدترين ضلعن ۾ شامل آهن.
هن سروي رپورٽ مطابق ملڪ جي اسڪول انڊيڪس ۾ 144 ضلعن مان لاڙڪاڻو 42، ڪراچي 44، حيدرآباد 45، سکر 56،  ٽنڊو الهيار 58، قمبر شهداد ڪوٽ 60، خيرپور 65، نوشهرو فيروز 68، ڄامشورو 70، شڪارپور 72، نوابشاهه77، سانگهڙ 80، گهوٽڪي 82، ٽنڊو محمد خان 83، عمر ڪوٽ87، دادو91، بدين93، خيرپور 98، ٿرپارڪر117، جيڪب آباد 125، ڪشمور 127۽ ٺٽو 140 نمبر تي آهن. جڏهن سنڌ جي صوبائي انڊيڪس ۾ ڪراچي 1، حيدرآباد 2، خيرپور3، نوشهرو فيروز 4، لاڙڪاڻو 5، دادو 6، نوابشاهه7، سکر 8، شڪارپور 9، ٿرپارڪر 10، سانگهڙ 11، عمرڪوٽ 12، گهوٽڪي 13، ڪشمور 14، ڄامشورو 15، ميرپورخاص 16، قمبر- شهدادڪوٽ 17، جيڪب آباد 18، بدين 19، مٽياري 20، ٽنڊو الهيار 21،  ٺٽو 22 ۽ ٽنڊو محمد خان 23 نمبر تي آهن.
مٿي بيان ڪيل سمورن انگن اکرن مان سنڌ جو هڪ نهايت ڀيانڪ تعليمي منظرنامو سامهون اچي ٿو ۽ هي ان صوبي جي تعليم جو حال آهي، جنهن جي صوبائي بجيٽ جو 21.8 سيڪڙو يعني 134 ارب تعليم تي خرچ ٿين ٿا. سنڌ جي تعليم جي وزير نثار احمد کهڙي حيدرآباد ۾ عوامي جمهوري پارٽيءَ جي ٿيل تعليمي ڪانفرنس ۾ پاڻ اسان کي  ٻُڌايو ته انهن 134 اربن مان 118 ارب ته رڳو استادن ۽ آفيسرن جون پگهارون ۽ ٻيا انتظامي خرچ آهن. سوال آهي ته پوءِ هن سڄي تعليمي وهنوار ۾ تعليم ڪٿي آهي؟ ۽ استاد يا آفيسر ڇا جون پگهارون کڻي رهيا آهن؟ بجيٽ جي انگن اکرن مان اهو صاف ظاهر آهي ته هيءُ نظام تعليم لاءِ نه پر بيروزگارن جا لشڪر پالڻ ۽ ڪرپٽ آفيسرن جا کيسا ڀرڻ لاءِ جوڙيو ويو آهي. سنڌ ۾ جيڪڏهن تعليم تي ٿيندڙ مجموعي خرچ کي اسڪولن ۾ داخل ٻارن جي انگ سان ونڊ ڪجي ته معلوم ٿيندو ته اسان هڪ فرسوده، جڳاڙي ۽ گوسڙو تعليمي نظام ۾ به هر ٻار تي ماهوار اڍائي هزار کان وڌيڪ خرچ ڪريون ٿا، جنهن جي نتيجي ۾ ڪجهه هزار معياري تعليم وارا ٻار به انهن اسڪولن مان نه ٿا نڪرن. ڀارت ۾ حڪومت هر سال اسڪول ۾ داخل هڪ ٻار تي سورنهن هزار خرچ ڪري ٿي، جنهن تحت ٻارنهن ڪروڙ ڀارتي ٻارن کي اسڪولن ۾ مفت ۽ سُٺي ماني ملي ٿي ۽ رڳو ان هڪ پاليسيءَ سان ڀارت ۾ گذريل ڏهاڪي ۾ ٻارن جي داخلا ۾ 22 سيڪڙو اضافو ٿيو آهي.
جيڪڏهن هن ايڪويهين صديءَ ۾ سنڌ جي تعليم جو اهو حال هوندو، جيڪو مٿي بيان ڪيو ويو آهي ته پوءِ سنڌ ۽ سنڌي ماڻهن جي آئيندي جي تباهي ۽ زوال جي صورتحال جي ٻي ڪهڙي ثابتي ٿيندي؟ سنڌ ۾ نام نهاد مٿئين ۽ وچولي طبقي جا ٻار ته وري به سُٺن پرائيويٽ اسڪولن ۾ تعليم حاصل ڪري ويندا ۽ گهڻي ڀاڱي انهن جو وڏو انگ وڏو ٿي مهمان پکين وانگر ٻاهرين ملڪن ڏانهن اُڏامي هليو ويندو پر سنڌ جي اڪثريتي غريبن جي ٻارن جو ڇا اهو ئي نصيب هوندو ته هو هن ايڪويهين صديءَ ۾ به تعليم جي بنيادي حق کان عملي طور ايئن ئي محروم رهندا؟ جيئن تازو حيدرآباد ۾ ڪمشنر جمال مصطفيٰ شاهه گوسڙو استادن خلاف وڏي وَٺُ پڪڙ شروع ڪئي آهي، ايئن سڄيءَ سنڌ ۾ فرض شناس آفيسر توڙي ميڊيا ۽ سول سوسائٽيءَ ۽ سياسي پارٽين جا ذميوار ماڻهو به ڪا اثرائتي مهم شروع ڪري سگهن ٿا. سنڌ ۾ هر اُهو فرد ۽ ادارو جيڪو سنڌ جي تعليمي زوال ۽ تباهيءَ لاءِ ذميوار آهي، اُهو  حقيقت ۾ سنڌ جو قومي مجرم آهي. پوءِ چاهي اُهي حڪومتي نمائندا هجن، ڪرپٽ ڪامورا هجن يا گوسڙو ۽ نا اهل استاد هجن. سنڌ ۾ تعليمي انقلاب کانسواءِ ٻيو ڪوبه انقلاب ممڪن ناهي ۽ جي سنڌ جي تعليم ايئن ڏاڪي به ڏاڪي زوال هيٺ ويندي رهي ته پوءِ ڪهڙي سنڌ؟ ۽ ڪهڙو ان جو آئيندو؟ اسان معاشري جا اُهي سڀ سڄاڻ ماڻهو، جن اڄ تائين ان مسئلي کي گهربل اهميت ڏئي ان لاءِ ڪو به عملي ڪردار ادا نه ڪيو آهي، اُهي به ان قومي ڏوهه ۾ ڀاڱي ڀائيوار آهيون. جس هجي عوامي جمهوري پارٽيءَ کي جنهن گذريل ٻن سالن کان لڳاتار هن مسئلي تي جدوجهد ڪئي آهي ۽ پهريون ڀيرو هڪ سياسي پارٽيءَ جي پليٽ فارم تان پنهنجي واضح ۽ عمل جوڳي تعليمي پاليسيءَ جو اعلان ڪيو آهي. ٻين سياسي پارٽين کي به ان ڏس ۾ اڳتي اچڻ گهرجي.
مان سمجهان ٿو ته وقت اچي ويو آهي ته سنڌ ۾ تعليم جي تباهيءَ جي سوال کي گهربل سنجيدگيءَ سان هٿ ۾ کڻجي ۽ ان ڏس ۾ حڪومت، سياسي پارٽين، ميڊيا، سول سوسائٽي ۽ مجموعي طور سڄي معاشري کي پنهنجو پنهنجو ڪردار ادا ڪرڻو پوندو. هن مضمون ۾ مون صرف صورتحال جي حقيقي تصوير پيش ڪئي آهي پر ايندڙ مضمون ۾ "ڇا ڪجي؟" جي سوال تي مان پنهنجا ويچار پيش ڪندس.

Sunday, November 24, 2013

Olive Oil for hairs

I was reading an article on one website, WebMD, and found that olive oil is the best solution for hair care. That is why I selected OzonReLive skin care for import and supply in Malaysia. OzonReLive Classic is not just the olive oil but is ozonized and specially made sprayable. Tea Tree Oil added to it enhances its value as it helps overcome many scalp conditions. So OzonReLive Classic is not merely good for hairs but it also takes good care of scalp and the underlying tissue. 


For details about OzonReLive, please visit http://www.melakastore.com/ozonrelive

Monday, November 11, 2013

Diabetes - a real threat


As this month, November, is a month of spreading awareness about diabetes mellitus, I would only quote one sentence that says all about the 'epidemic' of diabetes in Malaysia: "Malaysia will have 2.48 million people with diabetes by 2030"!

The report that I read doesn't mention only this. It further states that [a] "survey in 2011 revealed that 20.8% of Malaysians above 30 had diabetes, while the prevalence in those above 18 was 15.2%."

Detailed report is available on the the Star newspapers.

Some wellness therapies that can help in diabetes include hydromassage, magnesium supplementation, as well as Sayamrice powder. Combination of all these is better.

Take care and take control of your life.

Tuesday, June 21, 2011

OZONrelive Ozonated Olive Oils

Ancient remedy, with new technology 

Olive oil has been used for skin enhancements in various ways since times of ancient civilizations. It has always been considered as natural moisturizing, softening and smoothing agent for the skin. More recently, it was set aside by modern dermocosmetics because of being too fatty and greasy, not utilizable on daily basis, inability to spread widely on the skin and on face, poor absorption and inability to be sprayed. Things have changed recently since the olive oil has met with another natural product, a great friend of man and of well-being - the Ozone! Now the ozonated olive oil has solved this problem and made it possible to be used daily for our skincare needs and cosmetic enhancements.

Basically, in this line of dermacosmetics, Olive Oil plays role of moisturizing, nourishing & protecting, whereas active Oxygen accelerates the cellular metabolism and stimulates the cell renewal. This provides a platform to other natural additives to act in a better and naturally enhanced way.

Body Oil Classic

Body oil Classic is enriched with Melaleuca (Tea Tree Oil) and Vitamin E. Beside functions of olive oil and active oxygen, the body oil, due to presence of Melaleuca essential oil, which is traditionally considered powerful antiseptic, antibacterial, antifungal, with anti-inflammatory healing effects and deodorants properties, carries all such properties. Vitamin E adds its powerful action against free radicals. Great dermacosmetic for adjuvant use in many skin conditions.

Buy or read details at MelakaStore.Com

Body Oil Plus

Body oil Plus is enriched with Calendula and Alpha Lipoic Acid as well as Vitamin E. Calendula, thanks to presence of carotenes, is traditionally used to protect skin from the onslaught of sunlight, thereby preventing premature aging. The Alpha-lipoic acid, the universal antioxidant, protects the skin, increasing the vitality of the tissues. Vitamin E adds its powerful action against free radicals. Great dermacosmetic for beauty enhancement and protection.

Buy or read details at MelakaStore.Com

Sunday, October 10, 2010

SG-2000 Ozone Spa Equipment



SG-2000 is triple hydrotherapy spa equipment which can be conveniently used in home, at hotels, spa centers, clinics and wellness centers, hydrotherapy centers, etc. It produces infrared rays, ultrasonic waves due to millions of bubbles as well as ozone gas with all its antibacterial and antiviral effects. It's DIY Portable equipment which can be attached to any bathtub and you can spa for 15 minute for Triple Therapy every morning and evening or as and when convenient to you.

My company supplies ozonized hydromassage equipment as it gives lot of health benefits to the users. If you are interested to know more, please follow this link... more info

Saturday, March 07, 2009

The Reality of Talpur Rule.

Below are letters of Mir Mohammad Ali Talpur and Mir Manzoor Kureshi. With reference to these letters, I fully agree with Saaiin Mir Mohammad Ali Talpur sahib's opinion on Mr Kureshis' letter published by Dawn. In free world, everyone is free to express opinions and so is Mr Kureshi. Whether he twists, tears or play with history, he is free to do so, facts however would remain facts, as always these these have been. Perhaps Mr Kureshi has borrowed his opinion from KR Malkani's "Sindh Story".

People, fail to see that Sindh, during Mian Abdul Nabi Kalhoro's time, was under a disastrous famine. Madad Khan Pathan's invasion had later totally paralyzed it. Mian Abdul Nabi kept on inviting Madad Khan to restore him to the throne of Sindh at the cost of anything he wanted from Sindh. During TalpurMirs' times, however, historians write that grains were exported to Kutch, Gujarat, Mutan, Balochistan, Afghanistan and other countries. If Mirs had converted all lands into their private shikargahs, how come Sindh started exporting grains to all these states? Anyone can read books by worst critics of Talpurs rule, and he/she would be surprised to find that amongst their criticism, they had also written a lot to contradict their own criticism of Talpurs, and actually praised Talpurs a lot.

Mir Mohammad Ali Talpur's email reads as:


Respected Friends,

Mr. Manzoor H. Kureshi in a letter to Dawn regarding the Hur Movement had maligned Talpur Rule in Sindh and I have refuted his contentions with historical facts.

I'm send both the letters for your kind perusal. I am also attaching the alphabet mentioned in the letter

With Very Best Regards
Mir Mohammad Ali Talpur


Mr. Manzoor's Letter

Research on Hur Movement
Thursday, 26 Feb, 2009 | 04:43 AM PST

THIS is apropos of the report('Research on Hur movement urged', Jan 28) regarding launching of a compact disc containing facsimiles of H. T. Lambrick Papers (1893-1947) at a seminar organised by the Sindh Language Authority (SLA) at Hyderabad.

While introducing the CD, the participants spoke at length on the Hur movement and called for extensive research on the movement and the struggle of Pir Sibghatulah Shah Rashdi against the British.

The participants, some of them eminent scholars and educationists, delved at length on the validity of the Lambrick Papers with reference to the movement. The final resting place of Pir Pagaro also came under discussion but left as a mystery because of non-availability of any authentic material.

The Hur movement (1930-43) is one of the most important chapters that have played the most vital role in the history of Sindh. Therefore, in order to asses its impact on the pre-and the post-independence period of modern Sindh, not only the Hur movement but the reigns of two alien powers (Talpurs and British) who governed it through the 19th century and almost half of the 20th century also required exhaustive and impartial analysis.

The Talpurs were a Baloch tribe from Balochistan, soldiering in the native Kalhoras' armed forces. After overthrowing their masters (1783), the Talpurs turned Sindh as their personal fief which they divided into various branches of their families. Their triarchy ruled in a fashion of laissez-faire mediaeval monarchs, more engrossed in hunting than providing rule of law to the populace.

Almost all fertile lands were either converted into royal hunting meadows or doled out to loyal clans serving in the state army. During their rule the condition of the masses was extremely miserable, to say the least.

When the British conquered Sindh (1843), they brought with them various new concepts and enlightened ideas of a welfare state already applied in Europe since the 18th century.

They introduced modern education, latest system of administration and justice, revenue and communication, concept of planned cities on the basis of which they built the Karachi port city.

They not only developed roads and extensive railway infrastructure in the shortest possible time, linking remote places with main cities but also built Lloyd Barrage (1932), the world's greatest irrigation system.

Sindh which was mostly dependent on seasonal rainfall, overflow of non-perennial Indus or a few small canals was now provided with a network of canals irrigating about five million acres of hitherto virgin lands.

Even the credit for developing the alphabet of the modern Sindhi language goes to Sir Henry Bartle Edward Frere, then commissioner of Sindh (1857).

The institutions and infrastructure built by the British in the 19th and the beginning of the 20th century were so sturdy and effective that despite total apathy shown to them subsequently are still catering to the needs of the people.

The Hur revolt started during the middle of the colonial period.

Although this period was more benevolent, especially after the East India Company was replaced by the Crown (1858), which not only transformed the disposition of Sindh from the mediaeval to the modern but at the same time witnessed hectic developmental activities, carried out by the administration for the general welfare of the public. This aspect needs to be analysed.

The upshot of the Hur Movement was martial law imposed on lower Sindh and shifting of thousands of non-local ex-servicemen and Mari and Bugti tribal families who were given incentives by way of allotting them thousands of acres of fertile land in the Nara valley and reclaimed forest lands of the 'Mukhi forest', a hotbed of stiff resistance, as a permanent settlement.

This policy changed the socio-political milieu as well as the demography of Sindh forever. The colossal damage, socio-economically as well as politically, caused to the people of Sindh in the long run an outcome of confrontation with a far superior adversary, the British Empire, also need to be examined by the scholars when the Hur Movement is made subject of an in-depth research.

MANZOOR H. KURESHI
Karachi



MY Reply to Manoor H. Kureshi in March 5th Dawn

The reality of Talpur rule
Thursday, 05 Mar, 2009 | 03:42 AM PST

THIS is apropos of Manzoor H. Kureshi's letter, 'Research on Hur Movement" . The writer's bracketing Talpurs in the same category of aliens as the British is not only historically incorrect but also an injustice to those who gave Sindh peace and prosperity.

The Talpurs, sons of Mir Sulaiman Kako Talpur, arrived in Sindh circa 1680. Mir Fateh Ali Khan, the first Talpur ruler, was the fourth generation Talpur in Sindh. Certainly Talpurs were a lot less alien than the Arabs, Arghuns and, of course, those who came after 1947 to rule here.

Mir Shahdad Khan Talpur, great grandfather of the first Talpur ruler, was an influential nobleman long before the Talpur rule began. In a Sanad issued under the seal of Mir Muhammad Mahdi, the revenue commissioner, under the seal of Mughal governor of Thatta Ahmadyar Khan on 19th Rajab 1116 AH (1704), he was addressed as 'his eminence', i.e. 'raf'at panah', and granted remission of land revenue arrears to him.

He established Shahdadpur circa 1713 after having had the 'Marik Wah', a natural inundation canal dug all the way from Sakrand to Rokun Bur'ra' in Sanghar, making that entire area cultivable.

Moreover, numerous canals, which still carry their names, were dug during the Talpur rule and belie the claim that they did nothing for agriculture or people of Sindh. I advise Mr Kureshi to read the paper, 'Foundations of Talpur Power in Sindh', presented by historian Dr N.A. Baloch at Pakistan History Conference, Golden Jubilee Session, Oct 20-22, 2001 at Hakim Mohammad Said Memorial Lecture.

Mr Kureshi says that "the Talpurs turned Sindh as their personal fief which they divided into various branches of their families."

Dividing a large territory into administrative divisions was a necessity which led to peace and tranquillity. The Talpurs, unlike the Mughals and Kalhoras, were not addicted to fratricide or brutality.

The Kalhoras were plagued by internal dissensions and faced 81 uprisings in their 82 years of rule while Talpurs only two in their 60 years of rule.

He also says: "Almost all fertile lands were either converted into royal hunting meadows or doled out to loyal clans serving in the state army." What would he say about the present-day DHAs and cantonments? Distributing lands to those serving the state then was an established custom in the East.

He says: "The Talpurs were a Baloch tribe from Balochistan, soldiering in the native Kalhoras' armed forces," implying that Talpurs were mercenaries which they were not.

He adds that they overthrew their masters without even bothering to mention the successive brutal assassinations of Talpur leaders beginning with Mir Bahram and his son Mir Sobdar Khan (father of Mir Fateh Ali) in 1775, of Mir Bijar Khan, son of Mir Bahram Khan in 1781 and then of Mir Abdullah, son of Mir Bijar, and Mir Fateh Khan, son of Mir Tharra Khan of Mirpur in 1783, which proved to be the last straw leading to the battle of Halani, forcing them to put an end to the Kalhora rule.

The Talpurs wrested Karachi from Khan of Kalat in 1795, Shikarpur from Afghans in 1804 and Umarkot from Jodhpur in 1813. Even a biased historian like Dr H. T. Sorely says: "By the possession of Shikarpur and Sukkur and the neighboring territory, the Mirs completed their design of making Sindh one single unit under their control. Thereafter, they maintained their authority in a manner which Sindh had not known for centuries."

Mr Kureshi like many other misinformed historians attributes "even developing the alphabet of the modern Sindhi language" to Bartle Frere. How were books being written before that?

I have a Sindhi manuscript dated 1190 AH. The alphabet used in it varies only a little from the one used today. I send along with letter the alphabet used in that 1190 AH manuscript. In fact, it was found in it. Minor changes do not amount to development.

It would be of interest to readers that Talpurs were patrons of arts and literature. Mir Fateh Ali, Mir Karam Ali, Mir Murad Ali, Mir Sobdar, Mir Naseer Khan and others were poets who wrote in Persian as well as in Urdu. Dr Safia Bano in her treatise, 'Ameeran Talpur — Siyasi aur Adabi Tareekh', has given the details.

I hope these facts will help in clearing up the misconceptions and misinformation about the Talpur rule.

MIR MOHAMMAD ALI TALPUR
Tando Mir Mahmood

http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/Dawn%20Content%20Library/dawn/the-newspaper/letters-to-the-editor/the+reality+of+talpur+rule


Monday, February 23, 2009

Spring in Farm

Beautiful photographs of my farm in Sindh captured and sent to me by Mir Farooq Ahmed Talpur today.

The wheat is now about to be harvested.



Wheat crop with mangoes in the background. Also one tall acacia tree in the midst!

Mangoe flowers bloom in January and February



Some flowers of mangoes now converting to fruit - tiny green mangoes.


Not all mango trees have flower :-(


Lots of mango flowers :-)

Young mangoe trees!